सिजादर्पण , जुम्ला ।जुम्ला सदरमुकाम खलंगामा अनिश्चितकालीन लोडसेडिङ भएको छ । खलंगास्थित घुघुत्ती साना जलविद्युत् आयोजनाको प्रोग्राम लजिक कन्ट्रोल ९पिएलसी० सफ्टवेयर बिग्रिएपछि अनिश्चितकालीन लोडसेडिङ भएको नेपाल विद्युत् प्राधिकरण जुम्लाका प्राविधिक प्रमुख हेमन्त साहुले बताए । दशकौँदेखि १८ घन्टाको लोडसेडिङ भोगिरहेको खलंगामा दुई सातादेखि अनिश्चितकालीन लोडसेडिङ भएको हो । उनी भन्छन्, ‘हाइड्रोपावरको सबै सिस्टम कन्ट्रोल गर्ने, पानी फ्लो गर्ने सबै काम पिएलसी सफ्टवेयरकै हो । ठेकेदार कम्पनीले नै आएर पिएलसी सफ्टवेयर चालू नगरेसम्म खलंगामा लोडसेडिङ कायम रहनेछ ।’ अहिले नगर क्षेत्रका ३३ सयभन्दा बढी घरधुरी अँध्यारोमा बस्न बाध्य भएका छन् ।
२०४० सालमा निर्माण जलविद्युत् तीन दशकभन्दा बढी सयमसम्म मर्मत–सम्भार हुन नसक्दा स्थानीयले हरेक दुई दिनपछि एक दिन बत्ती बाल्नुपर्ने बाध्यतामा थिए । गत वर्ष झन्डै ३ करोडमा भारतीय ठेकेदार सुरेन्द्र पासीको शुभकामना जेबी कम्पन्नीले दुईवटा नयाँ मेसिन जडान गरेर विद्युत् विस्तारको ठेक्का पाएको थियो । तर, मेसिन जडानकै क्रममा ठेकेदार पासी फरार भएपछि विद्युत् सप्लाई नै बन्द भयो । चर्को विरोधपश्चात् ठेकेदार आएर टालटुल गरेर फर्कियो । आधा महिना नबित्दै लोडसेडिङ पुरानै अवस्थामा फर्कियो । भारतीय दूतावासको २ करोड ६३ लाख ७७ हजार र साना जलविद्युत् उपभोक्ता समितिको ४५ लाख २२ हजार लगानीमा ठेक्का सम्झौता गरिएको थियो ।
ठेकेदारले कमसल मेसिन जडान गरेकै कारण अँध्यारोबाट मुक्ति पाउन नसकिएको नागरिक समाजका अध्यक्ष राजबहादुर महतको भनाइ छ । ठेकेदार कम्पन्नीले हचुवाकै भरमा मेसिन जडान, सफ्टवेयर सञ्चालन गरेपछि पटक–पटक विद्युत् सञ्चालनमा अवरोध हुँदै आएको प्राविधिक प्रमुख साहुको भनाइ छ । उनी भन्छन्, ‘सफ्टवेयर प्रणालीका लागि ठेकेदार सुरेन्द्र पासीलाई पटक–पटक फोन गर्दा पनि आउने टुंगो छैन । कहिलेसम्म लोडसेडिङ हुने, ठेकेदार नआएसम्म टुंगो छैन ।’ शुभकामना जेबी कम्पनीले गत वर्ष जडान गरेको सफ्टवेयर र दुवै मेसिन डुब्लिकेट हुँदा विद्युत् आपूर्तिमा समस्या आएको हो । २ सय २० किलोवाट विद्युत् उत्पादन गर्ने पावरहाउसको सफ्टवेयर बिग्रिएपछि दुवै युनिटबाट विद्युत् उत्पादन र वितरण रोकिएको पावरहाउस इन्चार्ज नरेन्द्र खत्रीले बताए ।
उपभोक्ता समितिमार्फत सञ्चालन भइरहेको आयोजना विद्युत् प्राधिकरणमातहत आएपछि बिजुली नियमित हुने आमउपभोक्ताले आशा गरेका थिए । तर, प्राधिकरण आएको केही महिनामै विभिन्न पाटपुर्जा बिग्रिने समस्या आएपछि नागरिकको अपेक्षाअनुसार विद्युत् सप्लाई गर्न नसकिएको प्राधिकरणको तर्क छ । ठेकेदारले मेसिनमा बदमासी गरेको स्थानीयले विरोध गरिरहँदा पनि सम्बन्धित निकायले बेवास्ता गर्दा अनिश्चितकालीन लोडसेडिङ व्यहोर्नुपरेको स्थानीय अझबिरे सार्कीले बताए । जुम्लामा राष्ट्रिय प्रसारण लाइन नजोडिएसम्म लोडसेडिङको समस्या समाधान नहुने उनको भनाइ छ । प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले वर्षौँदेखि जुम्लामा भइरहेको लोडसेडिङको समस्या समाधानमा कुनै भूमिका नखेलेको जुम्लावासीको गुनासो छ ।
चौरमा डिजेल प्लान्ट, तर बिजुली आउँदैन
जुम्लामा अन्धकार भएपछि गत वर्ष सांसद गजेन्द्रबहादुर महतले सांसद विकास कोषबाट डिजेल प्लान्ट खरिद गर्न २४ लाख ६० हजार उपलब्ध गराए । २ सय केभी ९१६० किलोवाट० क्षमताको उपकरण ल्याएर केही समय डिजेलबाट भए पनि बिजुली बल्यो ।
तर, डिजेलको खर्च थेक्न नसकिएपछि उक्त उपकरण पनि थन्किएको छ । जुम्लाको बिजुलीको विषयमा गत वर्ष सडकदेखि संसद्सम्म चर्को विरोध र आलोचना भएपछि विद्युत् प्राधिकरण केन्द्रीय कार्यालयले अर्को डिजेल प्लान्ट पनि पठायो, तर डिजेल भने पठाएन । त्यो उपकरण पनि ल्याएदेखि थन्किएको तत्कालीन साना जलविद्युत् उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष विष्णुबहादुर बुढ्थापाले बताए ।
